admin3

Σαν πρώτοι κάτοικοι της περιοχής των Σερρών αναφέρονται οι Θράκες. 

Παρά το γεγονός πως είναι άγνωστο πότε ακριβώς και από ποιόν κτίσθηκε η πόλη, είναι βέβαιο πως προϋπήρχε του Τρωϊκού Πολέμου και πως κατείχε σημαντική θέση, τέτοια ώστε να δώσει το όνομά της σε ολόκληρη την ύπαιθρο και τους κατοίκους της, οι οποίοι ονομαζόταν Σιροπαίονες. 
Μετά την άλωση της Τροίας, ο τόπος κατοικήθηκε από διάφορα παιονικά και θρακικά φύλα, όπως : Σιροπαίονες, Παιόπλες, Ηδωνούς, Βισάλτες,Σίντους, Αγρίαντες, Οδόμαντους, Οδρύσες, Μαίδους, Σάτρες κ.ά. 

Οι σημαντικότερες περιοχές που πήραν το όνομα τους από τις φυλές που τις κατοικούσαν ήταν: 

  • Βισαλτία. Περιλάμβανε τη σημερινή περιοχή Νιγρίτας - Σωχού
  • Σιντική. Περιλάμβανε τη σημερινή περιοχή Σιδηροκάστρου - Ηράκλειας
  • Ηδωνίς. Τοποθετείται στη σημερινή περιοχή Ζίχνης - Αλιστράτης και Δράμας.
  • Παιονία. Αποτελούσε τη σημερινή επαρχία Σερρών.

Οι σημαντικότερες πόλεις των περιοχών αυτών, κατά τους αρχαίους χρόνους, ήταν η Σίρις και η Αμφίπολις. 

Η Αμφίπολη ήταν η πιο αξιόλογη πόλη της Ηδωνικής Χώρας. Αρχικά, το όνομα της ήταν "Εννέα Οδοί", από τις εννέα οδούς που έφθαναν σ' αυτήν από διάφορες κατευθύνσεις. 
Το 437 π.Χ. η πόλη κυριεύεται από τους Αθηναίους, οπότε και μετονομάζεται σε Αμφίπολη. Ονομάστηκε έτσι, γιατί ήταν χτισμένη ανάμεσα σε δύο βραχίονες του Στρυμόνα, ο οποίος μαζί με το τείχος που την περιέβαλε, την καθιστούσε οχυρή και απρόσιτη. 
Εξαιτίας της στρατηγικής της θέσης, της ναυπηγήσιμης ξυλείας, των μεταλλείων χρυσού και αργύρου και του εύφορου εδάφους της, εξελίχθηκε σε σπουδαίο κέντρο και έγινε μιά βάση πολύτιμη γιά το εμπόριο των Αθηναίων. Τα ίχνη της άρχισαν να χάνονται με την παρακμή των Ρωμαίων. 

Η Σίρις ήταν πρωτεύουσα της περιοχής της Παιονίας. Η ηλικία της υπολογίζεται στις τριάντα (30) περίπου εκατονταετηρίδες. 
Η πρώτη αναφορά της πόλης γίνεται το 480 π.Χ. από τον πατέρα της ιστορίας, τον Ηρόδοτο, με το όνομα "Σίρις" και τον εθνικό προσδιορισμό "Παιονική", τους δε κατοίκους τους ονομάζει "Σιροπαίονες". Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο κατά την εκστρατεία του Πέρση βασιλιά Δαρείου αναγκάστηκαν οι κάτοικοί της να την εγκαταλείψουν και να μεταβούν στις Σάρδεις. 
Η ονομασία "Σίρις" είναι θρακική ή παιονική και ίσως να προέρχεται από τη λέξη "Σίριος" που σημαίνει "ήλιος". 
Μετά τον Ηρόδοτο αναφορά στην πόλη κάνει ο Θεόπομπος, με την ονομασία "Σίρα". Αργότερα, ο ρωμαίος συγγραφέας Τίτος Λίβιος την ονομάζει Siras-Sirae που σημαίνει "Σίραι" και την εντοπίζει στην Οδομαντική, αφού η πόλη έγινε αποικία των Οδομάντων γι αυτό και αργότερα οι Ρωμαίοι την αναφέρουν σαν Σίρις η Οδομαντική. 

Κατά τους βυζαντινούς χρόνους μνημονεύεται ως Φέρραι ή και Φερραί, που οφείλεται μάλλον σε αρχαϊστικές τάσεις των βυζαντινών συγγραφέων, από τους οποίους, ωστόσο, αρκετοί προτιμούν τον τύπο "Σέρα" και "Σέρραι". 
Τέλος, στους Λατίνους και Φράγκους η γραφή του ονόματος της πόλης έπαθε πολλές μεταβολές. Έτσι, αναφέρεται σαν Serxa, Serra, Ceres καιSerre. Με το σημερινό της όνομα "Σέρραι", μνημονεύεται από τον 5ο αιώνα μ.Χ., αλλά και κατά τη Βυζαντινή εποχή όταν ο Αυτοκράτορας Νικηφόρος Φωκάς κατασκεύασε οχυρωματικά έργα στο αρχαίο φρούριο, εναντίον των Βουλγάρων και των Σέρβων. 

Κατά την βυζαντινή περίοδο και συγκεκριμένα από τον 8ο αιώνα, ο ρόλος της πόλης των Σερρών στην ελληνική ιστορία, γίνεται πρωταγωνιστικός και θεωρείται η πιο επίσημη πόλη ανάμεσα στο Νέστο και τον Στρυμόνα. Αξιοσημείωτοι είναι οι χαρακτηρισμοί που δόθηκαν στην πόλη από τους βυζαντινούς συγγραφείς, όπως "μέγα και θαυμαστόν άστυ", "πόλις οχυρά", "μεγάλη και πλούσια", "μητρόπολις", "αρίστη" κ.ά. 
Εξαιτίας της πλεονεκτικής τοποθεσίας και του πλούτου της, η πόλη γίνεται το μήλο της έριδας για τους Φράγκους, Βούλγαρους, Σέρβους και Τούρκους, που προσπάθησαν να την αποσπάσουν από το βυζαντινό κράτος. Γι' αυτό πολλές φορές, έπαθε μεγάλες καταστροφές από τους δυνάστες της, μετατρέποντας την σε ερείπια. Όμως, αναστηλώθηκε και πάλι, χάρις στην ευψυχία, την δραστηριότητα και το ακατάβλητο φρόνημα των κατοίκων. 
Ο Πύργος της Ακρόπολης που στέκει επιβλητικά αιώνες τώρα στο λόφο του Κουλά, αποτελεί χαρακτηριστικό μνημείο των Σερρών που φέρει τη χρονολογία 1350 και την επιγραφή «Πύργος Ανδρόνικου Βασιλέως ον έκτισεν Ορέστης». 

Το 1383 μ.Χ., οι Σέρρες καταλαμβάνονται οριστικά από τους Τούρκους και μένουν κάτω από τον ζυγό τους 530 χρόνια. 
Παρά το γεγονός ότι η ζωή των Σερραίων, κάτω από τον τουρκικό ζυγό ήταν γεμάτη αίμα, δάκρυα και ανασφάλεια, η περίοδος αυτή αποτέλεσε σταθμό για την ανάπτυξη του εμπορίου της πόλης. Συγκεκριμένα, από τις αρχές του 17ου αιώνα έως και τις αρχές του 19ου αιώνα, η πόλη των Σερρών μεγάλωσε πολεοδομικά και παρουσίασε μεγάλη εμπορική ακμή, κάνοντας την ένα από τα μεγαλύτερα διεθνή εμπορικά κέντρα, στην αγορά της οποίας συνέρεαν έμποροι διαφόρων εθνικοτήτων. 
Οι εμπορικές συναλλαγές γινόταν κάθε Τρίτη, καθώς επίσης, γινόταν και μία εμποροπανήγυρη, το γνωστό "κερβάνι", που ήταν από τις πιο μεγάλες των Βαλκανίων. 
Δικαιολογημένα λοιπόν, το 1688, ο τούρκος περιηγητής Ε.Τζελεπί κατάταξε τις Σέρρες ως τρίτη σε μέγεθος και σπουδαιότητα πόλη, ανάμεσα στις δέκα μεγαλύτερες της Ευρωπαϊκής Τουρκίας. 
Ένα τόσο σημαντικό εμπορικό κέντρο δεν ήταν δυνατόν να μείνει ανεπηρέαστο από τα ισχυρά ρεύματα του διαφωτισμού, που επικρατούσαν τότε στην Ευρώπη. Γι' αυτό οι Σέρρες αναδείχθηκαν επίσης, σ' ένα από τα πιο σπουδαία πνευματικά και εκπαιδευτικά κέντρα της Μακεδονίας. 

Οι Σέρρες, στον μεγάλο επαναστατικό αγώνα του 1821 πρόσφεραν πολλά, με γνωστότερους ήρωες τον Νίκο Τσάρα, που έδρασε κατά την προεπαναστατική περίοδο και τον Εμμανουήλ Παπά, του οποίου η δράση και η θυσία στον αγώνα της κολοσσιαίας περιουσίας, αλλά και της ίδιας του της ζωής, συνθέτουν μια από τις πιο μεγάλες τραγωδίες της εποχής εκείνης, γεμάτες πόνο, αίμα μα και μεγαλεία. 

Στην περίοδο 1872-1904 σημειώνεται στην περιοχή δράση των βουλγάρων κομιτατζήδων, οι οποίοι κατά την προσπάθεια τους να εκβουλγαρίσουν τους κατοίκους της πόλης, προκάλεσαν αντιδράσεις από μέρους των Σερραίων, εκφραζόμενες με τη δημιουργία ανταρτικών σωμάτων. 
Το 1912, η πόλη καταλήφθηκε από τους Βούλγαρους και γνώρισε επώδυνη κατοχή. Οι Βούλγαροι στο τέλος του Β' Βαλκανικού πολέμου, αναγκάστηκαν να την εγκαταλείψουν μπροστά στην ορμητική προέλαση της Ελληνικής Μεραρχίας στις 29 Ιουνίου του 1913. Κατά την αποχώρησή τους πυρπόλησαν το μεγαλύτερο μέρος της πόλης. 

Τέλος, στη διάρκεια των Α' και Β' Παγκοσμίων Πολέμων, η πόλη έζησε την βουλγαρική κατοχή και υπέφερε μεγάλα δεινά.

 

Ετικέτες

Χρονολόγιο των Σερρών

π.Χ.

514: Ο στρατηγός Μεγάβαζος ερημώνει τη χώρα των Σιροπαιόνων και αιχμαλωτίζει τους κατοίκους που τους μεταφέρει με βία στις Σάρδεις. 
480 (α): Για πρώτη φορά τα Σέρρας μνημονεύονται ιστορικά από τον Ηρόδοτο σαν πόλη αξιόλογη με την ονομασία "Σίρις η Παιονική". 
480 (β): Επιστρέφοντας ο γιος του Δαρείου, ο Ξέρξης, ύστερα από την ήττα του στη ναυμαχία της Σαλαμίνας, περνάει από την "Σερραίων χώραν" με τα υπολείμματα της αποδεκατισμένης του στρατιάς. Πολλοί από τους στρατιώτες του εγκαταλείπονται σε διάφορες πόλεις και χωριά της περιοχής για περίθαλψη. 
422: Όταν το θέατρο του Πελοποννησιακού πολέμου μεταφέρεται στα Θρακομακεδονικά παράλια από το στρατηγό των Σπαρτιατών Βρασίδα, οι Παίονες και οι Οδόμαντες τάσσονται στο πλευρό των Αθηναίων και μαζί τους πηγαίνουν να υπερασπιστούν την Αμφίπολη. 
334: Οι Παίονες υπό την αρχηγία του Αμύντα του Αρραβαίου εισέρχονται κατά τη μάχη του Γρανικού πρώτοι απ' όλους στον ποταμό κάτω από ένα πραγματικό σύννεφο από περσικά βέλη. 
331: Οι Παίονες κατανικούν τους Σκύθες στα Άρβηλα και τα Γαυγάμηλα κατά διαταγή του Αλέξανδρου. 
168: Ο Ρωμαίος ύπατος Αιμίλιος Παύλος υποτάσσει τη Μακεδονία. Η Ανατολική, με πρωτεύουσα την Αμφίπολη, αποτελεί τη μία από τις τέσσερις επαρχίες, την «Μακεδόνων Πρώτη». 

μ.Χ.

803: Η πόλη των Σερρών ανακαινίζεται από τον αυτοκράτορα Νικηφόρο Φωκά και αποικίζεται, όπως και το Μελένικο, με στρατιωτικό πληθυσμό. 
976: Ο Μωυσής, γιος του Βοεβόδα του Τυρνόβου Σισμάν, πολιορκεί την πόλη των Σερρών αλλά βρίσκει τραγικό θάνατο κάτω από τα κάστρα της. 
990: Η πρώτη (από τις τρεις συνολικά) επίσκεψη του Βασιλείου του Μακεδόνος (Βουλγαροκτόνου) στα Σέρρας. Η πόλη οχυρώνεται και καθίσταται ορμητήριο για την κατά των βουλγάρων εκστρατεία του. 
1014: Ο Βασίλειος ο Βουλγαροκτόνος κατατροπώνει στη θέση «Κλειδί» (λίγο πιο έξω από το Σιδηρόκαστρο και κοντά στο Στρυμόνα), το στρατό του βούλγαρου Σαμουήλ και συλλαμβάνει 15.000 αιχμαλώτους που τους οδηγεί στα Σέρρας, όπου και τους τυφλώνει. 
1018: Ο βούλγαρος Κρακράς - φρούραρχος του Πέρνικ - με το γιο του, τον αδελφό του και τριάντα πέντε άλλους φρούραρχους οδηγούνται στα Σέρρας και παραδίδουν στον Βασίλειο τα κλειδιά των βουλγαρικών φρουρίων. 
1206: Ο βούλγαρος ηγεμόνας Ιωάννης ο Α' ή Ιωαννίτσης καταλαμβάνει την πόλη των Σερρών και την ισοπεδώνει. 
1208: Ο Βονιφάτιος καταλαμβάνει τα Σέρρας. 
1220 - 30: Η πόλη των Σερρών τελεί υπό την εξουσία του Δεσπότη της Ελλάδας, Θεόδωρου - Αγγέλου Κομνηνού. 
1224: Ο . Άγγελος Κομνηνός κατατροπώνει τους Φράγκους λίγο έξω από τα Σέρρας. 
1230: Ο Ασάν ο Β', ο γιος του Ιωαννίτση, καταλαμβάνει τα Σέρρας. 
1245: Την πόλη των Σερρών καταλαμβάνει ο αυτοκράτορας της Νίκαιας Ιωάννης Δούκας Βατάτσης. 
1345: Ο Κράλης της Σερβίας Δουσάν μπαίνει Θριαμβευτικά στα Σέρρας και στέφεται αυτοκράτορας στο Μητροπολιτικό ναό της πόλης. 
1371: Τα Σέρρας περιέρχονται και πάλι στην εξουσία των βυζαντινών και συγκεκριμένα του Δεσπότη της Θεσσαλονίκης Μανουήλ Παλαιολόγου. 
1373: Τα οθωμανικά στρατεύματα κάτω από την αρχηγία του Σουλεϊμάν Πασά και με στρατηγούς τον Εβρενάς Μπέη, τον Λαλασιαχίν και τον Ντελιομπελπάν Μπέη, καταλαμβάνουν την πόλη των Σερρών. 
1383: 19 Σεπτεμβρίου, τα Σέρρας καθώς και ολόκληρη η Ανατολική Μακεδονία καταλαμβάνονται από τον Μπεηλέρμπεη Τιμουρτάς, που την ίδια χρονιά κυριεύει και την Σόφια. 
Η «συνάντηση των εκατέρωθεν αντιπροσωπειών προς συνθηκολόγησιν και υποταγήν της πόλεως εις τους κατακτητάς, εγένετο ανατολικώς των Σερρών και εις τοποθεσίαν κειμένην πλησίον του παρά του Αγίου Γεωργίου του Κρυονερίτη χειμάρρου και επί της οδού της αγούσης από Σερρών εις Δράμαν...». Κατά την παράδοση της πόλης οι τούρκοι «... απήγαγον εις δουλείαν πλείστους των κατοίκων και ιδίως των προκρίτων, μη φεισθέντες και αυτού του τότε μητροπολίτου Ματθαίου Φακρασή τον οποίον επί τετραετίαν περιήγαγον εις την εσχάτην δουλείαν και ταπείνωσιν...». 
1385: Ο κυβερνήτης της Θεσσαλονίκης και "ηγεμονόπαις" Μανουήλ, εντελώς ξαφνικά και εν ονόματι του πατέρα του Ιωάννη Παλαιολόγου, προσπαθεί να ανακαταλάβει τα Σέρρας αλλά η προσπάθειά του καταστέλλεται από τον Βεζύρη Χαϊρεντίν Πασά. Την ίδια χρονιά και ύστερα από την προσπάθεια αυτή του Μανουήλ ο Σουλτάνος Μουράτ ο A' περνάει από τα Σέρρας οδηγώντας τα στρατεύματά του κατά του ηγεμάνος της Σερβίας Λάζαρου. Σε ανάμνηση αυτού του περάσματος ανήγειρε με τον αρχιτέκτονα Χαλήλ που ήταν γιος του Ελ Τζεντερή «...το πρώτον και αρχαιότερον των εν Σέρραις τζαμίων το Ατίκ ή Εσκί - Τζαμί, σωζόμενον μέχρι του έτους 1938 εις ερειπιώδη πλέον κατάστασιν, ένεκα της οποίας και κατεδαφίσθη...». 
1412: Συλλαμβάνεται στα Σέρρας και απαγχονίζεται στην "Πλατεία των εκτελέσεων" (Ατ-Παζάρ) ο τούρκος επαναστάτης και μεταρρυθμιστής Μπεντρεντίν Σιμαβνάογλου. 
1571: Οι Ισπανοί, οι Ενετοί και ο Πάπας συμμαχούν κατά των τούρκων και με αρχηγό του στόλου το ναύαρχο Ιωάννη τον Αυστριακό καταναυμαχούν και καταστρέφουν στη Ναύπακτο το στόλο των τούρκων. Την ίδια εποχή ξεσηκώνονται αρκετές ελληνικές πόλεις και ανάμεσά τους και τα Σέρρας. Τα απελευθερωτικά αυτά κινήματα καταπνίγονται από τους τούρκους. 
1630: Καίγεται ολόκληρο το εμπορικό τμήμα της πόλης. 
1637: Ξανακαίγεται το ίδιο εμπορικό τμήμα των Σερρών. 
1688: Διατρίβει για αρκετές μέρες στα Σέρρας ο Μωάμεθ ο Δ'. 
1714: Για μια ακόμη φορά η πυρκαγιά κατατρώγει ολόκληρο σχεδόν το εμπορικό τμήμα της πόλης. 
1715. Οι Τούρκοι παίρνουν και τα τελευταία φρούρια της Πελοποννήσου από τους Φράγκους. Με την ευκαιρία αυτή έρχεται στα Σέρρας στις 2 Αυγούστου ο Σουλτάνος Αχμέτ ο Γ' που εκείνη την εποχή βρίσκονταν στο Νευροκόπι, με όλο του το στράτευμα διοργανώνοντας λαμπρές δημόσιες γιορτές και "Ντουνανμάδες" (φωταψίες). 
1773: Γεννιέται στο χωριό Δοβίστα Σερρών ο κατόπιν αρχιστράτηγος των Μακεδονικών δυνάμεων κατά την επανάσταση του 1821, Εμμανουήλ Παπάς. 
1806: Στις 23 Ιουλίου ο αρματωλός Νικοτσάρας από το Βλαχολείβαδο του Ολύμπου επιστρατεύοντας 500 επίλεκτα παλικάρια, αποβιβάζεται στην Κατερίνη και τελικά ύστερα από κοπιαστική πορεία και δια μέσου της οροσειράς του Μπέλλες φτάνει στο Νέο Πετρίτσι (Βέτερνα), απ' όπου διέρχεται τον Στρυμόνα για να καταλήξει στο Σιδηρόκαστρο και από εκεί στα Σέρρας, όπου και πολιορκείται σε ένα από τα κεντρικά χάνια της πόλης από 4.000 τούρκους και αλβανούς, που διατελούν κάτω από την καθοδήγηση του Ισμαήλ Μπέη των Σερρών. Ο Νικοτσάρας και τα παλικάρια του καίνε το χάνι και διαφεύγουν προς το Μενοίκιον όρος και από εκεί φθάνουν στη Ζίχνη, την οποία και καταλαμβάνουν. Εναντίον τους εκστρατεύουν δέκα πέντε χιλιάδες τούρκοι αλλά ο Νικοτσάρας επιχειρεί αντιπερισπασμό εξορμώντας προς τις εκβολές του Στρυμόνα και ελπίζοντας ότι θα τον περιμένουν ο ρωσικός στόλος και ο ναύαρχος Σινιάβιν. Οι προσδοκίες του διαψεύδονται και με τα εναπομείναντα 250 παλικάρια του επιχειρεί σε μια ηρωική προσπάθεια να περάσει τη γέφυρα του ποταμού Αγγίτη που τη φρουρούν χιλιάδες Οθωμανοί. Ο Νικοτσάρας σπάζει με το σπαθί του τις αλυσίδες της γέφυρας, περνάει και με τους εναπομείναντες 150 άνδρες του φθάνει στο Πράβι (Ελευθερούπολη) κατεβαίνει στον κόλπο του Ορφανού και από εκεί διαπεραιώνεται στη Χαλκιδική. 
1813: Τον αποθανόντα Ισμαήλ Μπέη των Σερρών διαδέχεται ο γιος του Γιουσούφ Πασάς, μέχρι τότε βαλής της Θεσσαλονίκης. 
1821: Στις 23 Μαρτίου ο αρχιστράτηγος των Μακεδονικών δυνάμεων Εμμανουήλ Παπάς εξορμά προς το Άγιον Όρος και φθάνει στη Μονή Εσφιγμένου σκορπώντας ρίγη ενθουσιασμού και συγκίνησης. Οι ηγούμενοι όλων των μονών τον ανακηρύσσουν «Αρχηγόν και προστάτην της Μακεδονίας» αλλά η επανάσταση που ευαγγελίζονταν θα αποτύχει... 
1821: Στις 8 Μαΐου στα Σέρρας συμβαίνουν δραματικά γεγονότα όμως τελικά η πόλη σώζεται από την άγρια μανία του τουρκικού όχλου. Ταυτόχρονα η Φαίδρα, η γυναίκα του Εμμ. Παπά και η οικογένειά του, φυλακίζονται, δημεύεται η περιουσία του και κατάσχονται 13 βαρέλια με χρυσά φλωριά. 
1821: Στις 5 Δεκεμβρίου (και ύστερα από την αποτυχία της Επανάστασης) ο Εμμανουήλ Παπάς προσπαθεί να διαφύγει αλλά πεθαίνει πάνω στο πλοίο (όταν αυτό περιέπλεε τον Καφηρέα), από συγκοπή της καρδιάς του. Ο νεκρός του ήρωα μεταφέρεται στην Ύδρα όπου και θάβεται με τιμές στρατηγού. 
1849: Τρομερή πυρκαγιά κατακαίει τα 3/4 της Ελληνικής συνοικίας των Σερρών. 
1875 - 77: Συντάσσεται από τον «Δεινόν της ορθοδοξίας θεολόγον», μητροπολίτη Φιλόθεο Βρυένιο ο πρώτος επίσημος Κανονισμός της Ελληνικής Κοινότητας των Σερρών. 
1891: Κορυφώνεται η διαμάχη ανάμεσα στους «Τσιπλάκηδες» και στους «Τσορμπατζήδες» με νίκη των Τσιπλάκηδων και αποπομπή του μέχρι τότε μητροπολίτη Κωνσταντίνου Βαφείδη. 
1892: Στις 17 Μαρτίου επικυρώνεται από την Ιερά Σύνοδο του Πατριαρχείου ο "νέος Κανονισμός" με τον οποίο το «Κοινόν» των Σερρών θα διοικηθεί μέχρι το 1913. 
1904: Εμφανίζεται οργανωμένη η ελληνική άμυνα κατά των βουλγάρων και αρχίζει έτσι o Μακεδονικός Αγώνας. 
1905: Συγκροτούνται στο Σαντζάκιο των Σερρών τα πρώτα ανταρτικά σώματα κάτω από τις διαταγές ντόπιων αρχηγών όπως οι: Αθ. Χατζηπανταζής, Στέργιος Βλάχμπεης, Γεώργιος Γιαγκλής, Δούκας Δούκας (καπετάν Ζέρβας), Ανδρέας Μακούλης, Μητρούσης Γκογκολάκης, Παπα - Πασχάλης, Καπετάν - Αλέξανδρος κ.ά. 
1905: Στις 1 Αυγούστου ιδρύεται ο Μουσικογυμναστικός σύλλογος «Ορφεύς» Σερρών. 
1907: Στις 13 προς 14 Ιουλίου στο κωδωνοστάσιο και τον περίβολο της εκκλησίας της Ευαγγελιστρίας γράφεται ο αιματόβρεχτος επίλογος της δράσης του καπετάνιου εκείνου που έμελλε να γίνει θρύλος για τους επερχόμενους. Ο καπετάν - Μητρούσης και τα παλικάρια του Ιορδάνης Ούρδας, Μιχάλης Ουζούνης, Θεόδωρος Τουρλεντές και Νίκος Παναγιώτου πολιορκούνται από τρεις χιλιάδες τούρκους στρατιώτες και αμέτρητους άτακτους. Στη διάρκεια της μάχης σκοτώνονται ο Θ. Τουρλεντές και o Μιχ. Ουζούνης. Λίγο αργότερα συλλαμβάνονται αιχμάλωτοι ο Νίκος Παναγιώτου και ο Γιάννης Ούρδας. Και ενώ ο τόπος καίγεται και τα άτακτα στίφη μαζί με τους τούρκους στρατιώτες αλαλάζοντας και κρατώντας στα χέρια γυμνά τα σπαθιά και τα μαχαίρια τους επιχειρούν το ένα ύστερα από το άλλο τα γιουρούσια τους, ο Καπετάν Μητρούσης αφού χρησιμοποίησε και την τελευταία του σφαίρα για να σκοτώσει τον τούρκο διευθυντή της αστυνομίας, αυτοκτονεί καρφώνοντας τη Μακεδονίτικη κοφτερή του λάμα στο στήθος του. 
1907: Στις 3 Δεκεμβρίου οι συλληφθέντες κατά την εποποιία της Ευαγγελιστρίας Νίκος Παναγιώτου (από το Αγρίνιο) και Γιάννης Ούρδας, απαγχονίζονται στον "συνήθη τόπο" που για κείνη την εποχή ήταν η πλατεία του Ατ - Παζάρ (πίσω από το σημερινό Διοικητήριο). Τρεις χιλιάδες "Μελανειμονούσαι" γυναίκες των Σερρών αξιώνουν από τις τουρκικές αρχές τα πτώματα των απαγχονισθέντων ανταρτών και επιχειρούν να διασπάσουν τον ισχυρό κλοιό των πανικοβλημένων τούρκων στρατιωτών για να τα πάρουν. 
1908: Με επίκεντρα τη Θεσσαλονίκη, τα Σέρρας και το Μοναστήρι ξεσπά η επανάσταση των νεοτούρκων και στις 11 Ιουλίου γίνεται στα Σέρρας η ανακήρυξη του Συντάγματος με σύνθημα: «Ισότης - Αδελφότης - Ελευθερία». Εισέρχονται στην πόλη των Σερρών και παραδίδονται στις τουρκικές αρχές τα ανταρτικά σώματα και οι καπετανέοι τους που δρούσαν στην περιοχή, εν μέσω πραγματικής αποθέωσης από μυριάδες λαού που είχε ξεχυθεί στους δρόμους. 
1909: Δολοφονούνται άνανδρα από οπαδούς του νεοτουρκικού κομιτάτου στις 31 Ιουλίου o γραμματέας του ελληνικού προξενείου Λάζαρος Κιούσης και στις 17 Δεκεμβρίου o Ιωάννης Παπάζογλου στην προκυμαία της Θεσσαλονίκης. 
1912: Τον Μάιο υπογράφεται η Σερβοβουλγαρική και Ελληνοβουλγαροσερβική συνθήκη συμμαχίας. 
1912: Στις 4 Οκτωβρίου Έλληνες, Σέρβοι και Βούλγαροι κηρύσσουν τον πόλεμο κατά της Τουρκίας. 
1912: Στις 24 Οκτωβρίου ο διοικητής και φρούραρχος των Σερρών Νατζή Πασάς εγκαταλείπει την πόλη με ολόκληρη τη φρουρά από δύο χιλιάδες άνδρες, δεκατρία τηλεβόλα και μία πυροβολαρχία Μαξίμ. Το απόγευμα της ίδιας μέρας εισέρχονται στην πόλη 80 βούλγαροι «άτακτοι» (κομιτατζήδες) και την επομένη χίλιοι στρατιώτες της 2ης βουλγαρικής Μεραρχίας. 
1912: Στις 31 Οκτωβρίου και σε ανταπόδοση του ότι ένα βουλγάρικο τάγμα μπήκε στη Θεσσαλονίκη, στα Σέρρας εισέρχεται το Γ Σύνταγμα ιππικού του Πιερράκου Μαυρομιχάλη και γίνεται δεκτό με ακράτητο εν0ουσιασμό από τους Σερραίους. 
1913: Τον Μάιο υπογράφεται συνθήκη ειρήνης ανάμεσα στην Τουρκία και τους Βαλκανικούς συμμάχους. Αρχίζουν όμως ταυτόχρονα και οι μεταξύ τους προστριβές. Το Γ' Σύνταγμα Ιππικού εγκαταλείπει την πόλη για να μη συλληφθεί. 
1913: Στις 17 Ιουνίου αρχίζει ο Β' Βαλκανικός πόλεμος, με τη Βουλγαρία να επιτίθεται αιφνιδιαστικά κατά των Σέρβων και των Ελλήνων. Την επομένη (18 Ιουνίου) οι βούλγαροι πυρπολούνε τη Νιγρίτα. 
1913: 22 Ιουνίου: ο βουλγαρικός στρατός αναχωρεί «εσπευσμένα» από την πόλη των Σερρών και περιχαρακώνεται στα γύρω υψώματα. 
1913: Από τις 24 μέχρι τις 27 Ιουνίου ο τούρκος συνταγματάρχης Αγιάχ Μπέης οργανώνει και τίθεται επικεφαλής(;) της πολιτοφυλακής από κατοίκους των Σερρών και λίγους έλληνες στρατιώτες που "...εμποδίζουν επιτυχώς την είσοδο εις την πόλιν ομάδων Βουλγαρικού στρατού εκ των υποχωρούντων καθώς και τας επανειλημμένας αποπείρας κατά της πόλεως, των κομιτατζήδων...». 
1913: Στις 28 Ιουνίου η πόλη των Σερρών αναστατώνεται από τους πυροβολισμούς της πολιτοφυλακής που επιχειρεί να αποτρέψει την εκ νέου είσοδο του βουλγαρικού στρατού στην πόλη που βομβαρδίζεται ανηλεώς από τα ευρισκόμενα στους γύρω λόφους βουλγαρικά πυροβόλα. Στους κατοίκους δημιουργείται σύγχυση και πανικός ενώ οι περισσότεροι από αυτούς τρέπονται σε άτακτη φυγή προς το Στρυμόνα και τα χωριά Κουμάργιανη, Δημητρίτσι και Αχινό. Ταυτόχρονα βούλγαροι στρατιώτες εισέρχονται και περιχύνουν με πετρέλαιο τα σπίτια και τα καταστήματα ενώ εκτελούν όσους συναντούν στο δρόμο τους. Στις 2 το μεσημέρι τα Σέρρας παραδίδονται στις φλόγες. 
1913: Στις 29 Ιουνίου εισέρχεται στην κατεστραμμένη πόλη των Σερρών η 7η Ελληνική Μεραρχία υπό τον συνταγματάρχη Ναπολέοντα Σωτήλη, που την καταλαμβάνει εν ονόματι του βασιλέως Κωνσταντίνου. 
1913: Στις 28 Ιουλίου υπογράφεται η συνθήκη του Βουκουρεστίου που είναι συνθήκη Ειρήνης μεταξύ Ρουμανίας, Ελλάδας, Σερβίας και Μαυροβουνίου από τη μια μεριά και της Βουλγαρίας από την άλλη, ενώ τα σύνορα της Βουλγαρίας καθορίζονται επί της κορυφογραμμής του Μπέλλες και της γραμμής των εκβολών του ποταμού Νέστου. 
1914: Στις 1 Αυγούστου αρχίζει ο 1ος Παγκόσμιος Πόλεμος που θα διαρκέσει μέχρι τις 11 Νοεμβρίου 
1916: Στις 5 Αυγούστου αρχίζει ογκώδης βουλγαρική εισβολή σε όλο σχεδόν το μήκος της Ελληνοβουλγαρικής μεθορίου, αρχής γενομένης από το Ρούπελ. Στο Δεμίρ Ισάρ (Σιδηρόκαστρο) τμήματα της 6ης ελληνικής Μεραρχίας που διοικούσε ο συνταγματάρχης Νικ. Χριστοδούλου αντιστέκονται σθεναρά, αλλά στο τέλος αναγκάζονται να υποχωρήσουν. Μέχρι τις 30 Αυγούστου οι Βούλγαροι έχουν καταλάβει τα Σέρρας, τη Δράμα και την Καβάλα. 
1918: Στις 21 Σεπτεμβρίου τα Σέρρας ανακαταλαμβάνονται από τον ελληνικό στρατό. 
1922: Στις 6 Σεπτεμβρίου αποχωρεί και το τελευταίο ελληνικό στρατιωτικό τμήμα από το Μικρασιατικό έδαφος ενώ φθάνουν συνεχώς πρόσφυγες, πολλοί από τους οποίους εγκαθίστανται στη Μακεδονία. 
1923: Στις 30 Ιανουαρίου υπογράφεται η σύμβαση με την Τουρκία περί ανταλλαγής πληθυσμών. Η πόλη και η περιφέρεια των Σερρών, είναι γεμάτη από πρόσφυγες. 
1923: Στις 21 και 22 Οκτωβρίου εκρήγνυται στρατιωτικό κίνημα υπό την αρχηγία των Γ. Λεοναρδόπουλου, Π. Γαργαλίδη και Γ. Ζήρα. Ο Ζήρας ύστερα από την αποτυχία του κινήματος καταδιώκεται στον κάμπο των Σερρών. 
1931: Στις 31 Ιουλίου γίνονται εργατικές ταραχές μπροστά στο ξενοδοχείο "Μητρόπολις". Στη διάρκειά τους σκοτώνεται από τούβλο ο λοχαγός Καραντινάκης. Ενεργούνται ευρείες συλλήψεις κομμουνιστών. 
1934: Τον Ιανουάριο εκλέγεται στα Σέρρας ο πρώτος "κόκκινος" δήμαρχος Διονύσης Μενύχτας. 
1935: Στις 1 Μαρτίου εκρήγνυται το Βενιζελικό επαναστατικό κίνημα γνωστό σαν «Κίνημα του '35». Ένα από τα κέντρα του κινήματος είναι και η πόλη των Σερρών, στην οποία ύστερα από δέκα μέρες εισέρχεται νικητής και τροπαιούχος ο τότε υπουργός των στρατιωτικών Κονδύλης. Ύστερα από την κατάρρευση του κινήματος πολλοί Σερραίοι φιλελεύθεροι που πήραν μέρος σ' αυτό συλλαμβάνονται και φυλακίζονται. 
1941: Στις 5.15' το πρωί της 6ης Απριλίου αρχίζει η γιγαντομαχία του Ρούπελ. Ένα από τα πρώτα πολεμικά ανακοινωθέντα αναφέρει: "Ισχυραί γερμανικαί δυνάμεις, εφοδιασμέναι ,με τα πλέον σύγχρονα πολεμικά ,μέσα με υποστήριξιν αρμάτων, αφθόνου βαρέος πυροβολικού και πολυαρίθμου αεροπορίας προσέβαλλον από της πρωίας της σήμερον επανειλημμένως τας Θέσεις μας ων αμύνονται μόνον ελληνικαί δυνάμεις λίαν περιωρισμέναι.. ". 
1941 (Καλοκαίρι): Ξεκινάει από την περιοχή των Κερδυλλίων Σερρών η πρώτη ανταρτοομάδα Οδυσσέας Ανδρούτσος" με αρχηγό τον Τσέλιο Μουδιώτη και αμέσως μετά τον Καπετάν Λασσάνη (Θανάση Γκένιο). 
1941: Τα πρώτα αντίποινα των γερμανών σε κατεχόμενη ευρωπαϊκή χώρα. Στις 17 Οκτωβρίου με "υποδειγματική» αγριότητα εκτελούνται όλοι οι αρσενικοί κάτοικοι των δύο Σερραϊκών χωριών Άνω και Κάτω Κερδύλλια (250 περίπου) και τα σπίτια τους πυρπολούνται. 
1944: Στις 14 Σεπτεμβρίου δυνάμεις του ΕΛΑΣ που μάχονταν στα γύρω βουνά εισέρχονται στα Σέρρας έχοντας επικεφαλής τους την ελληνική σημαία. 
1955: Στις 5 Οκτωβρίου ορκίζεται πρωθυπουργός της Ελλάδας ο Σερραίος Κωνσταντίνος Καραμανλής. 
1980: Στις 5 Μαρτίου ο Κωνσταντίνος Καραμανλής εκλέγεται Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

 

Ετικέτες

Η ονομαστική ουδετέρου "τα Σέρρας" παρά το γεγονός ότι πράγματι είναι "απροσδόκητος" βρίσκεται "εν χρήσει" όπως θα λέγαμε, εδώ και τέσσερις αιώνες!!!

Στα 1894, ο συγγραφέας και ιστορικός Π. Παπαγεωργίου (σπανίας μορφώσεως και άριστος μελετητής των αρχαιοτήτων και του γλωσσικού ιδιώματος των Σερρών) αναφερόμενος στις διάφορες ονομασίες της πόλης γράφει: "ο νυν εύχρηστος τύπος "Σέρρας" μετά του ουδετέρου άρθρου "τα Σέρρας" είναι καλά πλασθείς εκ της αιτιατικής του πληθυντικού "τας Σέρρας" κατά συνεκφώνησιν των δύο φθόγγων...".

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή:

1. Ο τύπος "τα Σέρρας" βρίσκεται κατά πρώτο σε έναν αγιορείτικο κώδικα της ιεράς μονής Δοχειαρίου. "Επαρέλαβαν οι Τούρκοι τας Σέρρας εν έτει (1383) μηνί Σεπτεμβρίω ιθ..."

2. Για τον τύπο "τα Σέρρας", ο Π. Παπαγεωργίου αναφέρει ότι σε κώδικα της Ιεράς Μητροπόλεως του έτους 1589 (σελ.30), υπάρχει η καταγραφή: "...γνωστώ έστω εις πάντας ότι τον Καρβασαρά όπου έχομεν εις τα Σέρρας..."

3. Στη "Σερραϊκή Χρονογραφία" του Παπασυναδινού (1598-1642) συχνά συναντούμε την αναφορά "εις τας Σέρρας" και "στας Σέρρας", ποτέ όμως "σταις Σέρραις".

4. Σε ένα αυτόγραφο σημείωμα του Μητροπολίτη Σερρών Ανθίμου, στα 1679, διαβάζουμε: "...εις τα Σέρρας και εις ενθύμησιν έγραψα".

5. Στα 1798, ο Κοζανίτης γιατρός Μιχ. Περδικάρης σε επιστολή του γράφει: "ένα της γράμμα έλαβα από τα Σέρρας", "...εγώ είμον εις τα Σέρρας...", "...έφυγα και ήλθα εις τα Σέρρας..."

6. Στα 1839, οι πρόκριτοι του Μελένικου στέλνουν μια αναφορά στον τότε τούρκο σουλτάνο, όπου ανάμεσα στα άλλα γράφουν: "...Τα Σέρρας όπου είναι δέκα φοραίς μεγαλήτερον..."

7. Σε χειρόγραφο κώδικα της Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου Σερρών, στα 1775, διαβάζουμε: "...Εις το 1849 Ιουνίου 29 έγινεν πυρκαϊά και εκάησαν όλο τα Σέρρας..."

8. Στα 1913, όταν οι έλληνες στρατιώτες περνούσαν από τους δρόμους της κατεστραμμένης πόλης των Σερρών τραγουδούσαν: "...επήραμε και την Καβάλα μας τα έμορφα τα Σέρρας και Δράμμα..."

9. Ένα άλλο τραγούδι, που διασώθηκε από τα μέσα του προηγούμενου αιώνα, έλεγε: "Νιγρίτα και περίχωρα εβγάτε για να διήτε, τα Σέρρας όπου καίγονται και να τα λυπηθήτε..."

Στα παραδείγματα αρ.6 και 7 "Τα Σέρρας μεγαλήτερον" και "όλον τα Σέρρας", έχομεν να κάνουμε με μια "ιδιότυπον περίπτωση με το κατηγορούμενον και τον κατηγορηματικόν προσδιορισμόν εις την ονομαστική ενικού και το υποκείμενο (την ονομασίαν της πόλεως) εις την ονομαστικήν του πληθυντικού, ενώ έπρεπε να συμφωνούν κατά γένος και πτώσιν, όπως αναγράφονται εις το τοπικόν ιδίωμα..." (Ν. Πέτροβιτς - "Σερραϊκά Χρονικά" - τόμος δεύτερος, Αθήναι 1957). Για να φθάσει τελικά η ονομασία πόλης των Σερρών, όπως διαπίστωνε 62 χρόνια μετά τον Π.Παπαγεωργίου ο γλωσσολόγος Β. Φόρης, εις την ονομαστικήν του ουδετέρου "τα Σέρρας" και να αντικαταστήσει πλήρως τον λόγιον τύπον "Αι Σέρραι".

Ύστερα από όλα αυτά, όχι μόνο δε βρίσκουμε το λόγο που θα πρέπει να μας κάνει να χρησιμοποιούμε τον "εκδημοτικοποιημένο" όρο "οι Σέρρες" ή "στις Σέρρες" (όπως δεν θα έλεγε ποτέ ο κάτοικος της Πάτρας "στις Πάτρες" ή ο Θηβαίος "στις Θήβες"), αλλά πιστεύουμε ότι θα πρέπει να διαφυλάξουμε ως κόρην οφθαλμού ό,τι κληρονομήσαμε μέσα από τις λαϊκές μας παραδόσεις και ό,τι κατάφερε να επιζήσει του κονιορτού των χρόνων.

Σημείωση: Στο τέλος του περασμένου αιώνα ο Μαργαρίτης Δήμητσας, εξετάζοντας τους διάφορούς τύπους της ονομασίας των Σερρών, έφτασε και στον τύπο "Η Σέρρα" κατά μίμηση του "η Θήβα", "η Πάτρα" κ.ά., αλλά ο τύπος αυτός, σύμφωνα με τα γραφόμενα του Ν. Πέτροβιτς, παρ' ότι γραμματικά σωστός (ονομαστική του ενικού), "...δεν ευδοκίμησε διότι... ως κακόηχο δεν το εδέχετο το εντόπιο λαϊκό αισθητήριο..." (σ.σ.: Μόνη εξαίρεση ο ποιητής Κωστής Παλαμάς που στη "Φλογέρα του βασιληά" γράφει: "...την πόρτα ανοίγει και η Σέρρα η λαγκαδόκλειστη")

Ετικέτες

ΠΕΤΡΟΥ  Κ.  ΣΑΜΣΑΡΗ

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΙ ΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΑ
ΤΗΣ ΚΑΤΩ ΚΟΙΛΑΔΑΣ ΤΟΥ ΣΤΡΥΜΟΝΑ

Ο ΣΗΜΕΡΙΝΟΣ ΝΟΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ

Συμβολή στη μελέτη της ιστορικής γεωγραφίας
και μνημειακής τοπογραφίας της Μακεδονίας 

 

flash Προβολή όλου του βιβλίου

 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ  7
ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ – ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 11
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 41
   
ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ
ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ
ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ
 
   
 Ι.   ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ  
   Α . ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ 49
   Β.  ΕΔΑΦΙΚΟ ΑΝΑΓΛΥΦΟ 50
   Γ.  ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 63
   
 ΙΙ.  ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ  
    Α. ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 69
    Β. ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 78
    Γ. ΤΡΙΤΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 85
    Δ. ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 87
   
 ΙΙΙ.  ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ  
    Α. ΟΔΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 90
    Β. ΥΔΑΤΙΝΟ ΔΙΚΤΥΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 108
   
 IV.  ΟΙΚΙΣΤΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ  
    Α.ΟΙΚΙΣΤΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 112
    Β.ΟΙΚΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΩΝ ΘΕΣΕΩΝ 113
    Γ. ΟΙΚΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ 113
    Δ. ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΘΝΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 122
   
 V.  ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ 125
    Α. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ 127
    Β. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΙΑΙΡΕΣΗ 135
    Γ. ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ  
   
ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ
ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΜΝΗΜΕΙΑΚΗ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ
 
   
Ι. ΜΝΗΜΕΙΑΚΗ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ  
   Α. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ 155
   Β. ΚΟΣΜΙΚΑ ΟΙΚΟΔΟΜΗΜΑΤΑ 165
   
ΙΙ. ΤΕΧΝΗ  
   Α. ΖΩΓΡΑΦΙΚΟΣ ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ 170
   Β. ΓΛΥΠΤΙΚΗ 180
   Γ. ΕΠΙΓΡΑΦΙΚΗ 183
   Δ. ΜΙΚΡΟΤΕΧΝΙΑ 186
   
 ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ
ΙΣΤΟΡΙΚΟΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ
 
   
Ι.    ΤΟΠΩΝΥΜΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΙΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΕΣ ΠΗΓΕΣ 189
ΙΙ.  ΟΡΕΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΙΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΕΣ ΠΗΓΕΣ 692
IΙΙ. ΥΔΡΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΙΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΕΣ ΠΗΓΕΣ 701
ΙV.  ΕΠΙΤΟΠΙΑ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΑ ΟΡΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΟΙΚΙΣΜΩΝ 715
   

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
787
   SUMMARY 791 
   ΣΧΕΔΙΑ – ΠΙΝΑΚΕΣ - ΧΑΡΤΕΣ  
 
Ετικέτες
ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΩΝ. ΣΑΜΣΑΡΗ
ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ


ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΣΕΡΡΩΝ

ΚΑΤΆ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ

 

 flash Προβολή ολόκληρου του βιβλίου

 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ 5
ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΜΕΡΟΣ  
I.       Η ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 9
II.     Η ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ  
ΣΤΟΝ ΕΥΡΥΤΕΡΟ ΘΡΑΚΟΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΧΩΡΟ 14
III.   ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ  
Α. Φιλολογικές πηγές 17
Β. Επιγραφικές πηγές 20
Γ. Νομισματικές πηγές 22
Δ. Αρχαιολογικά ευρήματα 23
IV.   ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΛΛΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ  
Α. - Γ. Γεωγραφικά - Γλωσσολογικά - Ανθρωπολογικά 24
ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΠΟΧΗ  
(Ως τον 2ο π.Χ. αιώνα)  
I.     Η ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΣΙΡΙΟΣ 27
II.    ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΤΕΡΟΙ ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ  
Α. Οι γηγενείς κάτοικοι 28
Β. Οι Βρΰγοι (Φρύγες) και οι Στρυμόνιοι 29
III.  ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΘΝΟΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ  
(Από τον 13ο ως τον 2ο π.Χ. αιώνα)  
Α. Η τρωική κατάκτηση 31
Β. Παιονική κατάκτηση και κυριαρχία 34
Γ. Η εγκατάσταση των θρακών Οδομάντων 39
Δ. Από την προσάρτηση στο μακεδονικό κράτος ως τη ρωμαϊκή  
κατάκτηση 42
Ε. Δομές εξουσίας - Οργάνωση της φυλετικής χώρας 44
   
IV.   Η ΠΟΛΗ : "ΠΟΛΙΣΜΟΣ" - ΤΑΥΤΙΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΗΣ - ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗ  
ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ 47
V.      Η ΦΥΛΕΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ : ΙΣΤΟΡΙΚΟΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ  
ΣΤΟΙΧΕΙΑ  
Α. Έκταση και όρια 51
Β. Φυσική γεωγραφία  
1-2. Ορεογραφία - Υδρογραφία (Ποταμοί - Λίμνες) 54
3- 4. Εδαφομορφολογία - Κλίμα 64
Γ. Συγκοινωνιακή γεωγραφία  
1.  Υδάτινοι δρόμοι - Ναυσιπλοία 65
2.Χερσαίοι δρόμοι 69
3.Δ. Ιστορική τοπογραφία  
1.  "Περιοικίδες"πόλεις: Γάζωρος, Σκοτούσσα, Ίχνες 72
2.  Οικισμοί (κώμες): 79
3.  Τούμπα, Πεθελινός, Μεσοράχη, Αλιστράτη, Λευκοθέα  
VI.      ΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ  
Α. Κοινωνία 83
Β. Οικονομία 85
VII.  ΛΑΤΡΕΙΕΣ  
Α. Λατρείες των αρχαιότερων κατοίκων 91
Β. Λατρείες Σιριοπαιόνων 92
Γ. Λατρείες θρακών 94
ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ  
ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (168 π.Χ. - 315 μ.Χ.)  
I.       Η ΡΩΜΑΪΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΚΑΙ Η ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ  
ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 97
II.     Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΥΤΕΡΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ  
ΤΗΣ ΡΩΜΑΪΚΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 111
III.   ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ - ΘΕΣΜΟΙ 116
Α. Πολιτικοί θεσμοί (Βουλή, δήμος και άρχοντες) 118
Β. θρησκευτικοί θεσμοί (Επαρχιακοί και δημοτικοί θεσμοί) 123
Γ. Κοινωνικοί θεσμοί 123
Δ. Διοικητική οργάνωση της υπαίθρου (Σιρραϊκής "χώρας") 125
ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΣΕΡΡΩΝ  
IV.   ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ : ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ - ΜΝΗΜΕΙΑΚΗ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ  
      Α. Υδάτινοι δρόμοι - Ναυσιπλοία 128
      Β.Μνημειακή τοπογραφία 133
   
V.     Η ΣΙΡΡΑΪΚΗ "ΧΩΡΑ" (ΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ) : ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ  
                  Α. Έκταση και όρια 137
                  Β.Συγκοινωνιακή γεωγραφία 141
1.  Η διακλάδωση της Εγνατίας οδού 142
            2. Άλλοι ρωμαϊκοί δρόμοι 150
            3. Η τύχη του υδάτινου δρόμου  
Γ. Ιστορικοί τοπογραφία και οικιστική οργάνωση  
                   α). Ρωμαϊκοί οικισμοί 153
 1.Κώμη Ολδηνών (σημ. Νέος Σκοπός) 153
 2-3Χρυσό - Άγιο Πνεύμα/ Χρυσό 156
 4-5. Πεντάπολη - ΜονόβρυσηΗ διακλάδωση της Εγνατίας οδού 157
 6-7. Ψυχικό - Μεσοκώμη 157
 8.    Κίμα (σημ. Παραλίμνιο) 157
 9-10.  Δαφνούδι - Συκιά/ Μέταλλα 160
 11.   Μόνοικος(σημ. Άγιο Πνεύμα) 161
  12-13.Νέο Σούλι - Οινούσα 162
                       14-15 Ο ινούσα-Επτάμυλοι 163
                      16-17  Μελενικίτσι-Μονόσπητο 164
                       18-19.   Ελαιώνας-Κάτω Ορεινή 166
                       20.   Άνω Βροντού 167
   
 β) Οικιστική οργάνωση (Γενικές παρατηρήσεις και διαπιστώσεις):  
     Οικιστική διάταξη-Επιλογή θέσεων-Οικιστική πυκνότητα    168
   
γ) Αμυντικό δίκτυο     172
   
VI.   ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ  
      Α. Εθνοδημογραφική δομή 176
1.  Η διακλάδωση της Εγνατίας οδού 177
                                       α). Πληθυσμιακά υποστρώματα 177
                                       β). Ελληνοθρακικός πληθυσμός υποστρώματα                                                          177
                                       γ). Η ρωμαϊκή δημογραφική παρουσία                                                            179
   
2. Αγροτικός πληθυσμός 184
3. Η τύχη του υδάτινου δρόμου  
   
   
      Β. Νομικές κατηγορίες του πληθυσμού 186
1.  Ελεύθερος πληθυσμός 189
           2-3. Οι απελεύθεροι - δούλοι 189
   
Γ. Στατιστικές προσεγγίσεις και αριθμητικές εκτιμήσεις του πληθυσμού  
1.        Αναλογία εθνικών ομάδων 189
2.        Α στικός πληθυσμός 192
3.        Α γροτικός πληθυσμός 194
4.       Αριθμητική προσέγγιση του συνολικού πληθυσμού 195
 Δ. Κίνηση του πληθυσμού - Στρατολογίες στον ρωμαϊκό στρατό 196  
VII.      ΚΟΙΝΩΝΙΑ 199
Α. Αστική κοινωνία 202
Β. Αγροτική κοινωνία 207
Γ. Μικτή κοινωνία - Κοινωνικές σχέσεις 208
VIII.     ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 213
Α. Αγροτική οικονομία 214
Β. Δευτερογενής και τριτογενής οικονομία 221
          1-6. Αργιλωρυχεία - Λατομεία - Μεταλλεία - Εργαστήρια - Επαγγέλματα - Εμπόριο  
Γ. ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 240
      (Έξοδα και έσοδα - Φορολογία - Νομισματοκοπία)  
IX.     ΛΑΤΡΕΙΕΣ ΚΑΙ ΙΕΡΑ 244
Α. Τοπικές και θρακικές λατρείες 246
Β. Πανελλήνιες λατρείες 250
Γ. Ρωμαϊκές λατρείες 254
Χ. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΖΩΗ 255
ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 262
ΕΠΙΛΟΓΟΣ 273
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : ΣΙΡΡΑΪΚΗ ΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ 277
ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 305
RESUME 309
ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ 323
ΧΑΡΤΕΣ 332

 

Ετικέτες